BLOGG 8 (Bezonnen Lezingen Over Gender & Gezondheid)

Ode aan de nuance

Iedereen die afgelopen zondag naar de Zomergasten-uitzending met Esther Perel heeft gekeken is getuige geweest van een prachtig pleidooi voor de nuance. Perel is psychotherapeut, voert al jaren haar eigen praktijk in New York en heeft een indrukwekkend cv met verschillende TED-talks, boeken en podcasts op haar publicatielijst. Haar specialiteit is haar inzicht in menselijke relaties, niet alleen die tussen partners (vrouwen met vrouwen, vrouwen met mannen, mannen met mannen, maar ook transgenders en transseksuelen in alle mogelijke combinaties) maar ook gezins- en familierelaties en als ik het me goed herinner noemde ze zelfs vrienden en vriendinnen. Uit deze opsomming blijkt al dat Perel voorbij de hegemonie van de heteroseksuele relatie denkt; later in de uitzending bleek nog duidelijker dat ze mensen überhaupt niet graag in hokjes zet.

Haar genuanceerdheid bleek ook uit haar overtuiging dat sekse- of gendercategorieën niet per se bepalen of verklaren hoe mensen in een relatie staan of een relatie ervaren. Zo ontkrachtte ze met een prachtig fragment uit “The And” dat mannen per definitie meer macht zouden hebben in een heteroseksuele relatie. In het fragment was het de vrouw die een vorm van macht had doordat alleen zij wist of ze wel of niet een orgasme had gehad en door de vraag hierover van haar partner niet eerlijk te beantwoorden. Bovendien legde ze uit dat mensen verschillend zijn afhankelijk van met wie ze zijn. Met je ouders ben je anders dan met je vrienden en weer anders dan met je partner. Deze vorm van nuance, of contextualisering zoals ze het zelf noemde, komt direct uit de systeemtheorie, háár stroming.

Een ander voorbeeld van nuance kwam naar voren naar aanleiding van een interview met de Franse filosofe Elisabeth Badinter (wie haar boek De Mythe van de Moederliefde nog niet heeft gelezen moet dat zo gauw mogelijk doen – spoiler alert: het moederschap is niet natuurlijk). Badinter werd gevraagd naar haar mening over de Franse “me too”-variant: #balancetonporc (verlink je varken). Omdat Badinter feministe is, zou je verwachten dat ze meteen positief zou zijn over de “me too”-beweging. En dat was ze ook wel, maar in eerste instantie was ze kritisch. Verlinken associeerde zij namelijk met iets onoorbaars, en ook het maken van lijstjes met namen vond ze, denkend aan de holocaust, zeer twijfelachtig.

Wél analyseren, niet polemiseren, relaties tussen mensen zijn niet voor eens en voor altijd hetzelfde, overspel begrijpen niet alleen veroordelen, seks is veel complexer dan alleen het fysieke, en zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan met het oplepelen van mijn fictieve aantekeningen van de uitzending van zondagavond. Alleen de innemendheid waarmee Perel voortdurend zonder stenen in vijvers te gooien ruimte creëerde voor een nieuwe blik op facetten van relaties, die kan ik hier niet overbrengen. Dan moet je de uitzending toch echt gauw zelf terugkijken!

Wyke

Meer lezen over Esther Perel? Neem dan vooral een kijkje op haar eigen website, of lees meer over haar inspirerende ideeën over relaties, verlangens en vreemdgaan in een artikel van de Correspondent.