BLOGG 18 (Bezonnen Lezingen Over Gender & Gezondheid)

Communiceren vrouwen beter dan mannen?

Ik moet jullie wat bekennen. OK, vertel! Tja, ik wilde zeggen dat ik een vooroordeel heb! Een vooroordeel? Wat dan? Nou .. ik denk dat vrouwen beter communiceren dan mannen! Zo! Ja, en dat vind ik vervelend, want stel je voor, als ik een vrouwelijke patiënt heb, die zit dan steeds te denken: dat kan beter! En mijn vrouwelijke collega’s zullen me ook wel een beetje als een stumper zien! Nou, dat zal toch wel meevallen! Ik heb er gewoon last van, maar gelukkig las ik een mooi wetenschappelijk artikel over deze materie. Je zult wel snappen dat ik daar met een zekere angst aan begon nu je weet van dit vooroordeel.

Communication (Joan M. Mas, 02-2007)

De titel van het stuk was ‘Effects of communication about uncertainty and oncologist gender on the physician-patient relationship’. Ik bleef meteen haken achter het woordje ‘gender’ het woord ‘uncertainty’. Het is een Nederlands onderzoek waarbij genezen kankerpatiënten naar verschillende versies van een video keken; elke deelnemer keek naar één willekeurige versie. De video toonde een consult van een mannelijke of vrouwelijke oncoloog met een mannelijke of vrouwelijke patiënt.

De versies verschilden in de mate van expressie van verbale en non-verbale onzekerheid door de oncoloog. Variatie in verbale (on)zekerheid werd bijvoorbeeld bewerkstelligd door de opmerking ‘Als ik deze ingreep doe, dan weet ik niet hoe dat voor u zal uitpakken’ versus ‘Als ik deze ingreep doe dan zal ik doen wat noodzakelijk is’. Op 6 momenten in het consult werden dergelijke modificaties van verbale (on)zekerheid ingepast. Non-verbale onzekerheid werd als volgt uitgewerkt: de oncoloog sprak aarzelend, intonatie steeg aan het eind van een zin, er was minder oogcontact, hij/zij pulkte in nek en gezicht.

De vraag aan de genezen kankerpatiënten was om na het bekijken van de video aan te geven hoezeer ze vertrouwen hadden in de oncoloog, hoe groot hun neiging was een second opinion te vragen en hoeveel onzekerheid ze ervoeren. De enquêtes die de 505 genezen kankerpatiënten invulden leverden de volgende resultaten op: non-verbaal geuite onzekerheid leidde tot minder vertrouwen in de oncoloog en het vaker vragen om een second opinion. Deze effecten werden voor een deel verklaard door het ervaren gevoel van onzekerheid bij de participanten. Verbaal geuite onzekerheid had deze nadelige effecten niet. Het geslacht van de oncoloog had evenmin invloed op de uitkomsten; dit gold ook voor het geslacht van de patiënt in de video.

Je zult begrijpen dat ik een zucht van verlichting slaakte na het lezen van dit stuk: mannelijke oncologen riepen niet meer onzekerheid op, leidend tot minder vertrouwen dan vrouwelijke oncologen. Heerlijke conclusie. Ik liep een halve dag met mijn hoofd in de wolken. Maar toch sloeg de twijfel toe: het was maar een video-vignet studie; het zal toch niet zo zijn dat in het echte leven vrouwen toch beter communiceren? Als wetenschapper realiseerde ik me nu dat dit resultaat wel om bevestiging vroeg. En wat is er eigenlijk nog meer bekend over dit punt?

Peter

Bron afbeelding: Communication (Joan M. Mas, 02-2007) https://www.flickr.com/photos/dailypic/1459055735