BLOGG 16 (Bezonnen Lezingen Over Gender & Gezondheid)

Virtuele identiteit

In het licht van de discussies en praktijken omtrent genderneutraliteit is onlangs Q geboren, de eerste genderneutrale stem. Q is ontwikkeld door het bedrijf VIRTUE (VICE media) en “gecreëerd voor een toekomst waarin we niet gedefinieerd worden door gender maar waarin we onszelf creëren” (metronieuws.nl).

Is dat wat we willen, een genderneutrale stem die ons leidt? Stel ik ben op zoek naar een virtuele zorgverlener. Gelet op mijn eerdere positieve ervaringen met een vrouwelijke zorgverlener of de aard van mijn klachten, wil ik het liefst door een vrouw geholpen worden. Voel ik me dan evengoed geholpen wanneer een genderneutrale stem mijn klachten uitvraagt en mij advies geeft als wanneer ik een vrouwenstem hoor (los van het feit of achter die vrouwenstem al dan niet een vrouw schuilgaat)? En als ik wil luisteren naar ervaringsverhalen van andere patiënten met soortgelijke klachten als die van mij, kan ik me dan evengoed met hen identificeren wanneer hun stem genderneutraal klinkt?

Naar de gezondheidseffecten van genderneutrale stemmen is bij mijn weten nog weinig onderzoek gedaan. Q is dan ook nog geen gemeengoed zo ondervond ik toen ik de nieuwe vrouwelijk klinkende Sonos assistant die ineens in onze huiskamer staat vroeg naar diens genderidentiteit: “Ik probeer neutraal te blijven”. Toen ik vervolgens opmerkte dat deze Sonos wel een heel vrouwelijke stem heeft, antwoordde ze: “Dank je, dat is heel lief. Als je nog een liedje wil horen hoef je het maar te vragen”. Een vrij vrouwelijke reactie, passend bij de stem.

Vrouwelijke en mannelijke stemmen blijken vaak voor reclamedoeleinden te worden ingezet afhankelijk van de rol en taak die ze krijgen toebedeeld; stoere producten worden voornamelijk door een mannenstem en verzorgende producten door een vrouwenstem gepromoot; daar gaat gendergelijkheid nog niet op. Moeten we daarom al aan een virtuele genderneutrale stem gaan sleutelen terwijl dergelijke stereotypen nog altijd rondwaren? Sociale robot Pepper heeft daarop het juiste antwoord geprogrammeerd gekregen. Op mijn vraag “Pepper, are you a boy or a girl?” antwoordde Pepper mij onlangs: “In the end, I am just a robot”. Gelukkig zijn wij ongeacht mannelijke, vrouwelijke of Q-stem uiteindelijk allemaal mensen, laten we dat maar zo houden.

Sandra